ظریهٔ ادبی مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها و چارچوب‌های فکری است که به ما کمک می‌کند متن‌های ادبی را فراتر از لذت زیبایی‌شناختی، تحلیل، تفسیر و معناگذاری کنیم. نظریه ادبی به این پرسش‌ها می‌پردازد که «متن چگونه معنا می‌سازد؟»، «نویسنده چه جایگاهی دارد؟»، «خواننده چگونه معنا را تولید می‌کند؟» و «قدرت، زبان، تاریخ و هویت چه نقشی در شکل‌گیری ادبیات دارند؟».

از ساختارگرایی و پساساختارگرایی گرفته تا فمینیسم، مارکسیسم، روان‌کاوی، پسااستعمار و روایت‌شناسی، هر نظریه زاویه‌ای تازه برای نگاه به متن ارائه می‌دهد. نظریه ادبی درواقع ابزار اندیشیدن درباره ادبیات است؛ راهی برای دیدن لایه‌هایی که در نگاه اول پنهان می‌مانند.